الگوي پيشنهادي براي تعيين حداقل دستمزد كارگران در سال 1394
(الگوي مزد مشارکتي)
بيان مساله:
يكي از بزرگترين و كليدي ترين موضوعاتي كه بر بهره وري،خلاقيت،وجدان كاري و احساس مسئوليت نيروي كار تاثير مستقيم و بلاانكاري دارد"تناسب حقوق و دستمزد با نوع و ماهيت كار و همچنين خط رفاه معيشتي نيروي كار" مي باشد.بر همين اساس در ماده 41 قانون كار جمهوري اسلامي ايران،شوراي عالي كار كه متشكل از نمايندگان دولت،كارگران و كارفرمايان است مكلف شده است كه "حداقل دستمزد"سال آتي را با توجه به ميزان تورم اقتصادي و خط رفاه معيشتي تعيين نمايد.نكات قابل توجهي كه در ماده 41 قانون كار وجود دارد ولي تا كنون به آن توجه نشده است عبارتند از:
- الف: رابطه مستقيم حداقل دستمزد با متوسط نرخ تورم اقتصادي پيش بيني شده براي سال آتي
- ب: رابطه مستقيم حداقل دستمزد با خط رفاه معيشت خانوده كارگر(بر اساس ماده 41 قانون كار،حداقل دستمزد تعيين شده توسط شوراي عالي كار بايد كفاف يك زندگي قابل قبول بر اساس استانداردهاي جهاني را براي يك خانواده چهارنفره(پدر،مادر و دو فرزند) بنمايد)
- ج: رابطه مستقيم حداقل دستمزد با نوع و ماهيت كار
-د: رابطه مستقيم حداقل دستمزد با توانمندي ها و مهارت هاي نيروي كار
ه: رابطه حداقل دستمزد با خط فقر در جامعه
و: رابطه حداقل دستمزد با اقليم(مكان) كار
لازم به توضيح است كه بين حداقل دستمزد و مولفه هاي مهم "كار" و "معيشت" رابطه مستقيم
و معناداري وجود دارد كه اين رابطه در همه پژوهش هاي معتبر علمي داخلي و خارجي
اثبات شده است.
با عنايت به موارد مطرح شده فوق و با نظر به نقش و اهميت فراوان"حداقل دستمزد اعلامي از سوي شوراي عالي كار" و تاثير شگرف آن بر انگيزش و بهره وري نيروي انساني و با توجه به آنكه حقيقتا هم اكنون بزرگترين و پايه اي ترين مشكل نظام مديريت منابع انساني در ايران همين موضوع عدم تناسب دستمزدهابا نوع و ماهيت كار و خط رفاه معيشتي مي باشد و با ياداوري اين نكته بسيار مهم كه سالهاست شوراي عالي كار صرفا به شيوه هياتي و كدخدامنشي و بدون در نظرگرفتن شاخص هاي كارشناسي مقبول و علمي نسبت به اعلام عددي به عنوان حداقل دستمزد در كشور اقدام نموده است،پيشنهاد زير به عنوان يكي از هشت پيشنهاد برتر در حوزه طراحي نظام حداقل دستمزد ارائه مي شود؛(اين پيشنهاد را ميتوان "الگوي مزدمشارکتي" نامگذاري نمود)
اركان اين پيشنهاد عبارتند از:
الف: حداقل دستمزد نيروي كار در يك جدول ماتريسي با توجه به مولفه هاي مهم موثر بر حداقل دستمزد(نرخ تورم،نرخ رفاه معيشت خانواده كارگر،ميزان مهارت و تخصص نيروي كار،اقليم(مكان) انجام فعاليت توسط كارگر و ساير عوامل موثر)طراحي مي شود.
ب: به منظور كاهش فشار هزينه اي نرخ افزايش حداقل دستمزد بر كارفرمايان،لازم است دولت با رويكرد"حمايت از كار و توليد" نسبت به تامين سبد حمايت از کاروتوليد" اقدام نمايد.
منظور از سبدحمايت از کاروتوليد آن است كه دولت متعهد شود كه بخشي از هزينه هاي اجباري كارفرما را برعهده گيرد. اين هزينه هاي عبارتند از :
- اعمال تخفيفات در ميزان بيمه سهم کارفرما
- اعطاي معافيت هاي مالياتي به کارفرمايان با توجه به تعداد نيروي کار شاغل
در بنگاه کسب و کار
- تامين بن نقدي کارگران در قالب اعطاي سبدهاي کالا از سوي دولت به کارگران
- کمک به تامين مسکن در قالب طرح مسکن اميد،مسکن اجتماعي و ...
- اعطاي کارت هاي اعتباري بهداشت و درمان از سوي دولت به کارگران
- کمک به تامين امکانات ورزشي و تفريحي براي کارگران وم خانواده هاي آنان
- تعهد پرداخت حق عائله مندي و اولاد به کارگران از سوي دولت(به عنوان سياست تشويقي افزايش جمعيت و حمايت از نظام خانواده)
- اعطاي يارانه هاي حمايت از توليد به بنگاه هاي کسب و کاري که قانون حداقل دستمزد مصوب شوراي عالي کار را رعايت نموده باشند
نكته قابل توجه آن است كه به طور متوسط مجموع اين هزينه ها در ماه بيش از نهصدوهفده هزار تومان به ازاي هر نيروي كار مي باشد و اگر دولت بپذيرد كه اين هزينه را از دوش كارفرما بردارد،آنگاه مي توان از كارفرما انتظار داشت كه دستمزد واقعي نيروي كار را پرداخت نمايد.
يادآوري مي نمايد الگوي دستمزدمشارکتي در بسياري از كشورهاي توسعه يافته دنيا سابقه دارد و هم اكنون هم به عنوان يك سياست حمايتي از سوي تعدادي از كشورهاي منطقه جنوب شرق آسيا و همچنين در برخي از ايالت هاي آمريكا وجود دارد.
موضوع تامل برانگيز ديگر آن است كه پژوهش ها نشان ميدهد كه سهم دستمزد نيروي كار در قيمت تمام شده كالا و خدمات کمترازده درصد است در حالي كه اين سهم در كشور چين كه بعنوان كشور داراي نيروي كار ارزان از آن ياد ميشود سي و هشت درصد و در برخي از كشورهاي توسعه يافته اروپايي بيش از شصت و پنج درصد است.
با عنايت به موارد اشاره شده فرمول تعيين حداقل دستمزد کارگران در سال 1394 به شرح زير
ارائه مي شود؛
الف: {تعهدکارفرمايان}حداقل دستمزد ماهانه کارگران در سال 1394(بدون در نظر گرفتن نوع و ماهيت کار و ساير مولفه هاي موثر بر معيشت نيروي کار ) :1237983 تومان
ب:{تعهددولت}تعهد دولت به اجراي بسته حمايت از کار و توليد (تخفيف بيمه سهم کارفرما؛بخشودگي هاي مالياتي؛تامين سبد کالاي کارگران؛حمايت از خانه دارشدن کارگران؛اعطاي کارت اعتباري بهداشت
و درمان به کارگران و اعضاي خانواده آنان؛کمک به تامين امکانات ورزشي و تفريحي براي کارگران؛تعهد پرداخت حق عائله مندي و اولادتوسط دولت و اعطاي يارانه حمايت از توليد به بنگاه هاي کسب و کار حامي حقوق کارگران)
ج:"تعهدکارگران}:کار شايسته در برابر مزدشايسته
نکته پاياني قابل توجه آن است که پرداخت دستمزدهاي متناسب با معيشت به کارگران هم به کاهش چندپيشگي در جامعه کمک شايان توجهي خواهد نمود و هم به افزايش بهره وري،خلاقيت و نوآوري در محيط کار منجر مي شود.
توضيحات بيشتر:
جدول توزيع ميزان حداقل دستمزد در سال هاي اخير در ايران
سال | حداقل دستمزد (تومان) | افزايش نسبت به سال قبل (درصد) |
1380 | 56790 | 24 |
1381 | 69846 | 23 |
1382 | 85338 | 23 |
1383 | 106602 | 23 |
1384 | 122592 | 14 |
1385 | 150000 | 18 |
1386 | 183000 | 22 |
1387 | 219600 | 17 |
1388 | 263520 | 17 |
1389 | 303000 | 13 |
1390 | 330300 | 9 |
1391 | 389700 | 18 |
1392 | 487125 | 25 |
1393 | 608900 | 25 |
1394 | | |
ميزان حداقل دستمزد در برخي از کشورهاي مورد مطالعه
مسلم خانی(مدرس دانشگاه و كارشناس بازار كار)
- کارشناس عالي بازار کار
- پژوهشگر برتركشور در حوزه خلاقيت،نوآوري،كارآفريني و شناخت بازاركار
- مربي و مشاور مهارت هاي كسب و كار و كارآفريني براساس الگوهايSIYB،kAB، NTTEو گام به گام
- مدرس كارگاه هاي آموزشي خلاقيت و ذهن انگيزي و پرورش ايده
- مدرس سمينارهاي آموزشي مهارت هاي مديريتي (كارآفريني سازماني؛ مديريت روابط انساني؛مديريت جلسات؛مديريت منابع انساني؛فنون مذاكره؛پرورش مهارت هاي مديريتي؛اصول تصميم گيري؛اصول مديريت عمومي؛روش تحقيق و ...)
نشاني الکترونيکي :moslem__khani@yahoo.com
web:fekrafarinan.blogfa.com
+ نوشته شده در سه شنبه نوزدهم اسفند ۱۳۹۳ ساعت 17:35 توسط مسلم خانی
|
